In de Wet toekomst pensioenen (Wtp) is opgenomen dat de fiscale aftrekmogelijkheden voor lijfrente (3e pijler pensioen) ongeveer gelijk zal worden getrokken met (2e pijler) pensioen. Dat betekent in de praktijk een verruiming van de aftrekbaarheid van de premie/inleg van lijfrente.

Let op: deze wet is op de dag van schrijven van dit artikel (1 december 2022) nog niet aangenomen; dat betekent dat er nog zaken kunnen wijzigen. De bedoeling is dat de Wtp per 1 juli 2023 van kracht zal worden. Een deel van de wet, namelijk de fiscale regels rondom de lijfrente-aftrek, zal terugwerkende kracht hebben naar 1 januari 2023.

Verruiming van de hoogte van de aftrek (jaarruimte)

In de huidige regels wordt de jaarruimte berekend als 13,3% maal de premiegrondslag; daar vanaf gaat de FOR-toename en de pensioenaangroei maal 6,27. Hierbij dient gerekend te worden met de inkomens- en pensioengegevens van het voorafgaande jaar. Dus om de jaarruimte van 2022 te berekenen moet gebruik worden gemaakt van het inkomen en de pensioenaangroei (factor A) van 2021. De maximale premiegrondslag bedraagt € 102.029 in 2022.

Vanaf 2023 zal de jaarruimte worden verruimd. Het percentage 13,3% zal worden vervangen door 30%. De berekeningsmethode van de premiegrondslag zal niet wijzigen, maar die zal net als in 2022 wel worden gemaximeerd.

De Fiscale OudedagsReserve (FOR) zal vanaf 2023 niet meer verder mogen toenemen (FOR-stand wordt dus feitelijk bevroren).

Voor het bepalen van de pensioenaangroei zullen 2 methodes worden gebruikt:

1. als het een beschikbare premieregeling betreft: de pensioenaangroei is dan de som van de in het betreffende jaar betaalde premies voor het ouderdomspensioen incl. het nabestaandenpensioen na pensioendatum
2. als het een middelloon of een eindloonregeling betreft: hier blijft vooralsnog de rekenmethode als huidig ongewijzigd maar zal een overgangsregeling gaan gelden. Hoe die er uit gaat zien is momenteel nog niet bekend.

Vanaf 2024 zal echter de bepaling van de premiegrondslag iets anders worden. De premiegrondslag is de uitkomst van het bruto jaarinkomen minus de lijfrentefranchise. Deze franchise zal vanaf 2024 worden gelijkgetrokken aan de AOW-franchise van 2e pijler pensioen. De AOW-franchise is hoger dan de lijfrentefranchise; dit resulteert dan ook in een lagere premiegrondslag.

Verlenging van de periode waarin niet gebruikte jaarruimte kan worden ingehaald

Op dit moment kan niet gebruikte jaarruimte worden “ingehaald”. Deze inhaalperiode (ook wel “inhaalruimte” of “reserveringsruimte” genoemd) bedraagt nu 7 jaar maar zal vanaf 2023 verlengd worden naar 10 jaar. Dat betekent dat een niet-gebruikte jaarruimte uit 2013 niet kan worden ingehaald in 2022 maar wel in 2023.

Verhoging van de maximale inhaalruimte

De inhaalruimte is in de huidige belastingregels aan een maximum gebonden. In 2022 is deze inhaalruimte het laagste bedrag van:

• 17% van de premiegrondslag
• € 7.587  (wie aan het begin van het belastingjaar maximaal 10 jaar voor zijn AOW-leeftijd zit is dit € 14.978)

In 2023 zal er één maximum bedrag worden gehanteerd van € 38.000; dit maximum geldt dus voor iedereen die nog niet de AOW-leeftijd heeft bereikt.

Verlenging leeftijdsgrens naar AOW-leeftijd plus 5 jaar

Er kan in de huidige wetgeving alleen gebruik gemaakt worden van jaarruimte als de belastingplichtige nog niet de AOW-gerechtigde leeftijd heeft bereikt. In de nieuwe regels vanaf 2023 wordt dit met 5 jaar verruimd naar de AOW-leeftijd plus 5 jaar. Uw AOW-leeftijd kunt u opzoeken op de website van de Sociale VerzekeringsBank (SVB).

Het jaar 2023 biedt dus ruimere mogelijkheden voor belastingvoordeel

Heeft u een flink pensioentekort opgebouwd in de laatste 10 jaar en heeft u voldoende financiële middelen? Dan kunt u in 2023 mooi gebruik maken van de verruiming van de lijfrenteregels.

Mocht u hierover meer informatie of nader advies willen, neem dan contact met ons op.

Jeroen Boers, directeur & consultant

Het bericht De belastingaftrek van uw lijfrentepremie wordt vanaf 2023 verruimd verscheen eerst op Pensioen Advies Utrecht.

Er komt een moment waarop u als IB-ondernemer (u heeft een eenmanszaak of bent vennoot in een VoF) uw onderneming staakt. Er kunnen hiervoor meerdere oorzaken zijn. Vaak gaat het dan om pensionering, overlijden, arbeidsongeschiktheid, inbreng van de eenmanszaak of vennootschapsdeel in een BV of omdat de onderneming onvoldoende levensvatbaar is. Bij bedrijfsbeëindiging kunt u te maken krijgen met stakingswinst en/of oudedagsreserve. Bij de oudedagsreserve heeft u een belastingvrije reservering voor uw pensioen op uw balans gedaan. Bij het staken van de onderneming zult u over deze reserve nog belasting moeten betalen. Ook kunt u een stakingswinst realiseren. Stakingswinst is het verschil tussen de boekwaarde van uw onderneming en de werkelijke waarde op het moment van overdracht of bedrijfsbeëindiging. Ook over de stakingswinst dient u nog belasting over te betalen.

Bijzondere lijfrenteaftrekmogelijkheid

De Wet IB 2001 biedt voor de oudedagsreserve (art. 3.128) en voor de stakingswinst (art. 3.129) echter een bijzondere aftrekmogelijkheid. Door de oudedagsreserve en de stakingswinst af te storten in een lijfrenteproduct, kunt extra lijfrente-aftrek genieten. Er gelden echter wel wettelijke maxima; mogelijk kunt u niet het volledige bedrag van de gerealiseerde stakingswinst omzetten in een lijfrenteaanspraak.

Afhankelijk van leeftijd en situatie gelden in 2021 de volgende maxima:

• € 474.517,-; dit geldt in de volgende situaties:
  • u bent op het moment van staken minimaal de voor u geldende AOW-leeftijd min 5 jaar;
  • u bent arbeidsongeschikt;
  • u bent niet langer dan 6 maanden geleden overleden
• € 237.267,-; dit geldt in de volgende situaties:
  • u bent op het moment van staken tussen 5 jaar en 10 jaar voor de voor u geldende AOW-leeftijd;
  • de uitkering uit uw lijfrente gaat direct in
• € 118.640,-; dit geldt in overige gevallen

Door uw stakingswinst en oudedagsreserve af te storten in een lijfrenteproduct krijgt u de mogelijkheid om op een fiscaal vriendelijke manier uw pensioen veilig te stellen.

U mag zelf kiezen waar u uw stakingswinst onderbrengt. Dit kan bij een verzekeraar of bij een bank. Het loont de moeite om de verschillende aanbiedingen van banken en verzekeraars te vergelijken. Wij kunnen dat ook voor u doen en kijken altijd naar uw persoonlijke situatie en komen met de voor u best passende oplossing.

Mogelijkheden met uw lijfrentekapitaal

Wat zijn de mogelijkheden van aankoop bij een verzekeraar?

Afhankelijk van de fiscale spelregels zijn de volgende vormen van lijfrente mogelijk:

• Levenslange periodieke uitkering: Dit is een uitkering die u op vaste momenten ontvangt zolang u in leven bent, hoe oud u ook wordt. In beginsel moet deze uitkering ingaan binnen vijf jaar na het jaar waarin u AOW krijgt.
• Overbruggingslijfrente: Dit is een tijdelijke uitkering op vaste momenten met een looptijd van minimaal één jaar die eindigt op uw AOW-leeftijd. Het totaal aan uitkeringen mag niet meer zijn dan € 63.288,- per jaar (maximum 2021).
  Een overbruggingslijfrente mag alleen worden gekocht uit een lijfrenteverzekering die u al had op 31 december 2005. De waarde van uw lijfrenteverzekering op 31 december 2005 mag u altijd gebruiken voor de aankoop van een overbruggingslijfrente. Had u een lijfrenteverzekering op 1 januari 2006? Dan mag u de waarde van uw lijfrenteverzekering op 31 december 2005 altijd gebruiken voor de aankoop van een overbruggingslijfrente die naar keuze eindigt in het jaar waarin u 65 jaar wordt, de AOW leeftijd bereikt of waarin u een pensioenuitkering gaat ontvangen.
  Hebt u na 1 januari 2006 geen lijfrentepremies meer op deze lijfrenteverzekering betaald? Dan mag u zelfs de
  waarde op de einddatum van uw lijfrenteverzekering gebruiken voor de aankoop van een  overbruggingslijfrente die naar keuze eindigt in het jaar waarin u 65 jaar wordt, de AOW leeftijd bereikt of waarin u een pensioenuitkering gaat ontvangen.
• Tijdelijke oudedagslijfrente: Dit is een tijdelijke uitkering op vaste momenten met een minimale looptijd van vijf jaar. Deze lijfrente mag niet eerder ingaan dan het jaar waarin u de AOW-leeftijd bereikt. Het totaal aan uitkeringen mag niet meer zijn dan € 22.443,- per jaar (maximum 2021).
  Een tijdelijke oudedagslijfrente mag ook ingaan in het jaar waarin u 65 jaar wordt. Daarvoor mag u altijd de
  waarde van uw lijfrenteverzekering op 31 december 2013 gebruiken. Hebt u na 31 december 2013 geen lijfrentepremies meer betaald? Dan mag u zelfs de waarde op de einddatum van uw lijfrenteverzekering gebruiken voor de tijdelijke oudedagslijfrente die ingaat in het jaar waarin u 65 jaar wordt.

Wat gebeurt er bij overlijden?
Het is verstandig om goed na te denken over wat er gebeurt als u voor de einddatum van de verzekering overlijdt.
Wilt u dat de uitkering na uw overlijden aan uw partner wordt voortgezet? Bij het aangaan van de verzekering kunt u daar  voor kiezen.

Wat zijn de mogelijkheden van aankoop bij een bank?

• Levenslange uitkering: U spreekt op de ingangsdatum met de bank af hoeveel jaren u een periodieke uitkering wilt ontvangen. Voor een ‘levenslange’ uitkering moet dat in ieder geval twintig jaar zijn (“levenslang” is bij een bank dus niet echt levenslang). Langer uitkeren mag ook. Ontvangt u op de ingangsdatum nog geen AOW? Dan moet de looptijd worden verlengd met het aantal jaren dat u jonger bent dan uw AOW-gerechtigde leeftijd. Het uitbetalen van de uitkering stopt na de afgesproken periode.
• Nabestaandenuitkering: Bij een lijfrente bij een bank is standaard een nabestaandenuitkering aanwezig. Als de rekeninghouder is overleden voor de afgesproken einddatum dan blijft de bank de uitkering doorbetalen aan de nabestaande(n) van de overleden rekeninghouder. Zijn ook de nabestaanden overleden, dan stopt de bank met het uitbetalen van de uitkering. Het aanwezige saldo wordt dan uitbetaald aan de erfgenamen.
• Tijdelijke oudedagslijfrente: U spreekt op de ingangsdatum met de bank af hoeveel jaren u een uitkering wilt ontvangen. Deze tijdelijke uitkering heeft een looptijd van vijf jaren of langer en mag niet hoger zijn dan € 22.443,- per jaar (maximum 2021).
  De ingangsdatum van de tijdelijke uitkering ligt tussen het jaar waarin u de AOW-gerechtigde leeftijd bereikt en vijf jaar daarna.

Wat voor u het meest passend is, is vooraf niet te zeggen.  Mocht u hierover meer informatie of nader advies willen, neem dan contact met ons op.

Jeroen Boers, directeur & consultant

Het bericht Lijfrente, oudedagsreserve en stakingswinst verscheen eerst op Pensioen Advies Utrecht.

Binnenkort bereikt uw lijfrenteverzekering de einddatum. Dit betekent dat een lijfrentekapitaal beschikbaar komt. Wij informeren u hier graag zo duidelijk mogelijk over. Hieronder leest u algemene informatie over hoe u het vrijkomende lijfrentekapitaal kunt besteden en waar u daarbij op moet letten. Ook leest u meer informatie over welke belastingregels er gelden.

1 Uw vrijkomende lijfrentekapitaal

1.1 Wat moet u doen als uw lijfrentekapitaal vrij komt?

U hebt jaren geleden een lijfrenteverzekering afgesloten of een lijfrenterekening geopend. Waarschijnlijk om uw
pensioen aan te vullen. Of u verwachtte dat u vóór uw 65e wilde stoppen met werken. Of u was zelfstandig ondernemer en had uw oudedag geregeld met een lijfrente. De einddatum van uw lijfrenteverzekering is nu in zicht en de vraag is wat u gaat doen als het geld vrijkomt. U kunt uw lijfrentekapitaal meestal niet zomaar vrij besteden: u ontvangt een periodieke uitkering. U kunt dat uitkeren direct in gang zetten, maar dat hoeft niet.

1.2 Lijfrentekapitaal laten uitkeren of laten doorgroeien?

Als u stopt met werken, wilt u waarschijnlijk uw pensioen aanvullen. Om dit te realiseren kunt u uw lijfrentekapitaal
periodiek laten uitkeren. Zo ontvangt u bijvoorbeeld per maand een bedrag. Maar misschien werkt u de komende
jaren nog door en gaat u pas later met pensioen. In dat geval kunt u uw lijfrentekapitaal verder laten doorgroeien.

1.3 Moet u een lijfrente-uitkering aankopen?

U hebt als doel om een lijfrente-uitkering aan te kopen. Doet u dat niet? Dan moet u inkomstenbelasting betalen
over het hele lijfrentekapitaal. Daarbovenop komt dan meestal nog revisierente van 20%, een soort boete van de belastingdienst.

1.4 Moet u uw vrijkomende lijfrentekapitaal verplicht onderbrengen bij een verzekeraar?

Sinds 1 januari 2008 is het niet meer verplicht om uw vrijgekomen lijfrentekapitaal te laten uitkeren of te laten
doorgroeien bij een verzekeraar. Dat kan namelijk ook bij een bank via een speciale bankspaarrekening.
Welk verzekerings- of bankproduct bij u past, hangt af van uw persoonlijke situatie en wensen.
Hebt u twee of misschien nog meer lijfrentekapitalen?
Vaak is het mogelijk om deze lijfrentekapitalen samen te voegen. Dat kan voordelig voor u zijn. U kunt deze
kapitalen (vrijkomend bij verschillende banken of verzekeraars) in een verzekering of bancair product
onderbrengen. Let hierbij wel goed op de fiscale gevolgen bij het samenvoegen van verschillende lijfrenteverzekeringen. Per lijfrenteproduct kunnen namelijk verschillende belastingregimes van toepassing zijn.

1.5 Kunt u het vrijkomende lijfrentekapitaal in één keer op uw bankrekening ontvangen?

Ja, dit is mogelijk. Dit wordt afkopen genoemd, maar meestal is dit niet gunstig voor u. Bij een afkoop van uw lijfrenteverzekering betaalt u misschien veel belasting en een boeterente.

1.6 Waar koopt u een lijfrente-uitkering aan?

U mag zelf kiezen waar u uw lijfrentekapitaal onderbrengt. Dit kan bij een verzekeraar of bij een bank. Het loont de moeite om bij verschillende banken en verzekeraars een offerte op te vragen. Wij kunnen dat ook voor u doen en kijken altijd naar uw persoonlijke situatie en komen met de voor u best passende oplossing.

2 Mogelijkheden met uw lijfrentekapitaal

2.1 Wat zijn de mogelijkheden van aankoop bij een verzekeraar?

Afhankelijk van de fiscale spelregels zijn de volgende vormen van lijfrente mogelijk:

• Levenslange periodieke uitkering: Dit is een die u op vaste momenten ontvangt zolang u in leven bent, hoe oud u ook wordt. In beginsel moet deze uitkering ingaan binnen vijf jaar na het jaar waarin u AOW krijgt. Afhankelijk van de fiscale spelregels kan het soms ook eerder ingaan, bijvoorbeeld uw 65e.
• Nabestaandenuitkering: Dit is een uitkering op vaste momenten aan de nabestaande(n) na overlijden van de verzekerde. De nabestaandenuitkering kan gelijk zijn aan de oorspronkelijke uitkering, maar kan ook lager zijn.
• Overbruggingslijfrente: Dit is een tijdelijke uitkering op vaste momenten met een looptijd van minimaal één jaar. U bepaalt zelf wanneer deze overbruggingslijfrente in zal gaan. De overbruggingslijfrente moet stoppen in het jaar waarin u een pensioenuitkering gaat ontvangen of het jaar waarin u AOW gaat ontvangen. Dit mag ook het jaar zijn waarin u 65 jaar wordt. Het totaal aan uitkeringen mag niet meer zijn dan € 63.288,- per jaar (maximum 2019).
  Een overbruggingslijfrente mag alleen worden gekocht uit een lijfrenteverzekering die u al had op 31 december 2005. De waarde van uw lijfrenteverzekering op 31 december 2005 mag u altijd gebruiken voor de aankoop van een overbruggingslijfrente. Had u een lijfrenteverzekering op 1 januari 2006? Dan mag u de waarde van uw lijfrenteverzekering op 31 december 2005 altijd gebruiken voor de aankoop van een overbruggingslijfrente die naar keuze eindigt in het jaar waarin u 65 jaar wordt, de AOW leeftijd bereikt of waarin u een pensioenuitkering gaat ontvangen.
  Hebt u na 1 januari 2006 geen lijfrentepremies meer op deze lijfrenteverzekering betaald? Dan mag u zelfs de
  waarde op de einddatum van uw lijfrenteverzekering gebruiken voor de aankoop van een  overbruggingslijfrente die naar keuze eindigt in het jaar waarin u 65 jaar wordt, de AOW leeftijd bereikt of waarin u een pensioenuitkering gaat ontvangen.
• Tijdelijke oudedagslijfrente: Dit is een tijdelijke uitkering op vaste momenten met een minimale looptijd van vijf jaar. Deze lijfrente mag niet eerder ingaan dan het jaar waarin u de AOW-leeftijd bereikt. Het totaal aan uitkeringen mag niet meer zijn dan € 21.741,- per jaar (maximum 2019).
  Een tijdelijke oudedagslijfrente mag ook ingaan in het jaar waarin u 65 jaar wordt. Daarvoor mag u altijd de
  waarde van uw lijfrenteverzekering op 31 december 2013 gebruiken. Hebt u na 31 december 2013 geen
  lijfrentepremies meer betaald? Dan mag u zelfs de waarde op de einddatum van uw lijfrenteverzekering gebruiken voor de tijdelijke oudedagslijfrente die ingaat in het jaar waarin u 65 jaar wordt.

Wat gebeurt er bij overlijden?
Het is verstandig om goed na te denken over wat er gebeurt als u voor de einddatum van de verzekering overlijdt.
Wilt u dat de uitkering na uw overlijden op uw partner overgaat? Bij het aangaan van de verzekering kunt u daar
voor kiezen.

2.2 Wat zijn de mogelijkheden van aankoop bij een bank?

• Levenslange uitkering: U spreekt op de ingangsdatum met de bank af hoeveel jaren u een periodieke uitkering wilt ontvangen. Voor een ‘levenslange’ uitkering moet dat in ieder geval twintig jaar zijn. Langer uitkeren mag ook. Ontvangt u op de ingangsdatum nog geen AOW? Dan moet de looptijd worden verlengd met het aantal jaren dat u jonger bent dan uw AOW-gerechtigde leeftijd. Het uitbetalen van de uitkering stopt na de afgesproken periode.
• Nabestaandenuitkering: Bij een lijfrente bij een bank is standaard een nabestaandenuitkering aanwezig. Als de rekeninghouder is overleden voor de afgesproken einddatum dan blijft de bank de uitkering doorbetalen aan de nabestaande(n) van de overleden rekeninghouder. Zijn ook de nabestaanden overleden, dan stopt de bank met het uitbetalen van de uitkering. Het aanwezige saldo wordt dan uitbetaald aan de erfgenamen.
• Tijdelijke oudedagslijfrente: U spreekt op de ingangsdatum met de bank af hoeveel jaren u een uitkering wilt ontvangen. Deze tijdelijke uitkering heeft een looptijd van vijf jaren of langer en mag niet hoger zijn dan
  € 21.741,- per jaar (maximum 2019).
  De ingangsdatum van de tijdelijke uitkering ligt tussen het jaar waarin u de AOW-gerechtigde leeftijd bereikt en vijf jaar daarna.

2.3 Wanneer moet een lijfrente-uitkering ingaan?

Is uw lijfrenteverzekering van het huidige belastingregime? Dan moet een lijfrente-uitkering uiterlijk na vijf jaar ingaan na het jaar waarin u uw actuele AOW-leeftijd bereikt. Voorbeeld: Uw actuele AOW-leeftijd is 66 jaar. Uw lijfrente-uitkering moet dan uiterlijk ingaan in het jaar waarin u 71 wordt. Wilt u precies weten wat uw actuele AOW-leeftijd is? Kijk dan op www.rijksoverheid.nl/aow.

Gaat het om een oud regime of nieuw regime lijfrenteverzekering? Dan kunt u zelf kiezen wanneer u uw lijfrente-uitkeringen laat ingaan.

3 Fiscale informatie

U hebt een of meer lijfrenteverzekeringen afgesloten om uw pensioen aan te vullen of om eerder te kunnen stoppen
met werken. De overheid stimuleert het aanschaffen van deze producten met een aantal fiscale regels. Om volop
te profiteren van uw lijfrente, is het van belang te weten welke belastingregels er gelden. Eenvoudig is het niet,
want deze belastingwetten zijn al verschillende keren gewijzigd. Met de informatie in dit hoofdstuk willen wij u
zo goed mogelijk informeren over dit onderwerp.

3.1 Moet u belasting betalen over de lijfrente-uitkeringen?

U hebt uw vrijkomende lijfrentekapitaal gespaard door eenmalig een bedrag te storten (koopsom) of door maandelijks/jaarlijks premie te betalen (premiebetalende lijfrente). Voor beide situaties gelden dezelfde fiscale
regels. De inleg in uw lijfrenteverzekering hebt u kunnen aftrekken van uw inkomen, waardoor u minder inkomstenbelasting hebt betaald. Zo heeft de overheid het ‘sparen voor later’ fiscaal aantrekkelijk gemaakt.

Over de lijfrente-uitkeringen wordt loonbelasting ingehouden. Dit is een voorheffing op de inkomstenbelasting. Ook wordt een premie voor de Zorgverzekeringswet ingehouden.

Als u uw inleg niet hebt kunnen aftrekken van uw inkomen, dan kunt u de zogenaamde saldomethode laten toepassen. Dat betekent dat een deel van het beschikbare lijfrentekapitaal onbelast kan worden uitbetaald. Voor de
toepassing van de saldomethode hebt u wel een verklaring van de Belastingdienst nodig.
Kijk op www.belastingdienst.nl en zoek op ‘Verklaring niet-afgetrokken premies’ voor meer informatie.

3.2 Kunt u als u in het buitenland woont een lijfrenteuitkering aankopen?

Woont u in het buitenland? Dan is het maar bij enkele verzekeraars mogelijk om lijfrente-uitkeringen aan te
kopen. Vraag ons naar de mogelijkheden.

3.3 Welke belastingregels gelden voor een lijfrenteverzekering?

De belastingwet is in de loop van de jaren vaak gewijzigd. Hierdoor kunnen belastingregels verschillen per lijfrenteverzekering. Welke belastingregels voor uw lijfrente gelden, is afhankelijk van de datum waarop u de verzekering hebt afgesloten. En van de datum waarop u de laatste premie/inleg hebt betaald. Hierdoor valt uw verzekering binnen een bepaald belastingregime. Dit regime heeft gevolgen voor wat u met uw vrijgekomen lijfrentekapitaal mag doen.

De volgende regimes bestaan:

3.4 Hoe lang hebt u de tijd om een lijfrente-uitkering aan te kopen?

U hebt tot 31 december van het jaar volgend op het jaar waarin de einddatum is bereikt, de tijd om een uitkerende
lijfrenteverzekering aan te kopen. Dit noemen wij de bestedingstermijn. Voorbeeld: als uw verzekering de
einddatum heeft bereikt op 1 juli 2019, dan duurt de bestedingstermijn van die verzekering tot en met
31 december 2020.

3.5 Wat gebeurt er als u niet aangeeft hoe u uw lijfrentekapitaal wilt besteden?

Dan zal de verzekeraar of bank uw lijfrentekapitaal stallen. Over het lijfrentekapitaal ontvangt u soms een rentevergoeding. Na afloop van de bestedingstermijn wordt het lijfrentekapitaal tot uw inkomen gerekend in het jaar nadat de verzekering de einddatum bereikte. U moet dan over het hele eindbedrag inkomstenbelasting betalen.

3.6 Wat gebeurt er als u geen lijfrente-uitkering aankoopt?

Dit is fiscaal meestal niet gunstig:
– Oud regime: De Belastingdienst rekent het eindbedrag van uw lijfrenteverzekering tot uw inkomen. Dat betekent
dat u direct over het hele bedrag inkomstenbelasting moet betalen.
– Nieuw/huidig regime: De Belastingdienst rekent het eindbedrag van uw lijfrenteverzekering tot uw inkomen. Dat betekent dat u direct over het hele bedrag inkomstenbelasting moet betalen. Bovendien legt de Belastingdienst u een boete op van 20 procent van het eindbedrag als dit eindbedrag hoger is dan € 4.404,- (bedrag 2019).

3.7 Wat gebeurt er als u uw lijfrenteverzekering afkoopt?

De bank of verzekeraar is verplicht bij het afkopen van uw verzekering een aantal inhoudingen te doen. Het gaat om loonbelasting en eventuele zorgpremies. U ontvangt dus niet uw hele lijfrentekapitaal op uw rekening.

Wat voor u het meest passend is, is vooraf niet te zeggen.  Mocht u hierover meer informatie of nader advies willen, neem dan contact met ons op.

Jeroen Boers, directeur & consultant

Het bericht Uw lijfrente bereikt de einddatum; wat zijn de opties? verscheen eerst op Pensioen Advies Utrecht.

Minister Koolmees informeert de Tweede Kamer over de mogelijke uitwerking van de keuzemogelijkheid voor deelnemers om op de pensioeningangsdatum een bedrag ineens op te nemen. In zijn brief van 27 juni 2019 gaat hij in op de volgende onderwerpen.

Wenselijkheid en mogelijkheid opname bedrag ineens

Nederland is een van de weinige landen waar geen opnamemogelijkheid van opgebouwd pensioenkapitaal bestaat. Daar staat tegenover dat er in alle pensioencontracten wel in meer of mindere mate een variatie in de hoogte van de pensioenuitkering mogelijk is.

Uit diverse enquêtes blijkt dat in Nederland deelnemers en pensioengerechtigden wel interesse hebben in de mogelijkheid bij pensionering een deel van het pensioenkapitaal ineens op te nemen. Verder heeft de SER aangegeven dat het wenselijk is om ruimte te creëren voor extra keuzemogelijkheden. Deze flexibiliteit kan de welvaart van deelnemers vergroten, doordat de aanwending van het pensioenvermogen beter aansluit op de persoonlijke situatie. Het opnemen van een bedrag ineens kan aantrekkelijk zijn als deelnemers meer nut denken te ontlenen aan het vermogen kort na pensionering dan in de jaren daarna, bijvoorbeeld voor de aflossing van schulden of de aankoop of verbetering van de eigen woning. Het is daarbij belangrijk de keuzemogelijkheid met voldoende waarborgen te omkleden, zodat eventuele negatieve gevolgen van een gemaakte keuze beperkt blijven.

Samenvattend concludeert Koolmees dat het faciliteren van de mogelijkheid tot het opnemen van een bedrag ineens wenselijk en mogelijk is.

Onderzoek naar vormgeving bedrag ineens

De minister schetst drie voorwaarden die in zijn optiek vanuit beschermingsperspectief interessant lijken:

1. Maximumpercentage 10%: het lijkt de minister passend om als voorwaarde te stellen dat een deelnemer maximaal 10% van de waarde van de opgebouwde aanspraken op ouderdomspensioen mag opnemen;
2. Alleen afkoop bij pensioeningang: Voorstel is de voorwaarde te stellen dat de deelnemer het bedrag ineens alleen op de pensioeningangsdatum kan opnemen;
3. Afkoopgrens: het lijkt wenselijk als voorwaarde te stellen dat de resterende levenslange pensioenuitkering na opname van het bedrag ineens moet liggen boven de afkoopgrens uit de Pensioenwet / Wet verplichte beroepspensioenregeling. Voor 2019 ligt deze grens op een jaarlijks ouderdomspensioen bij ingang van € 484,09.

Informatieverstrekking over de gevolgen voor deelnemers

Voor de opnamemogelijkheid gelden voor pensioenuitvoerders informatieverplichtingen. De informatie moet in ieder geval inzicht bieden in de hoogte van de afkoopsom, de hoogte van de pensioenuitkeringen bij opname en de hoogte van de pensioenuitkeringen zonder opname. Een deelnemer moet zich er bovendien van bewust zijn dat opname van invloed kan zijn op de betalingen uit hoofde van inkomensafhankelijke regelingen en toeslagen.

Gevolgen voor de financiële positie van pensioenuitvoerders

Een aandachtspunt bij pensioenfondsen is de situatie dat de dekkingsgraad onder de 100% ligt. In dat geval kan de keuze voor opname een negatieve impact hebben op de financiële positie van het pensioenfonds. Er wordt nog gekeken of er wettelijke regels moeten komen om deze gevolgen te ondervangen.

Bedrag ineens in derde pijler

Het is de bedoeling de opnamemogelijkheid ook te introduceren voor oudedagsvoorzieningen in de derde pijler (lijfrenten). Er zijn geen juridische bezwaren om deze opnamemogelijkheid wettelijk te faciliteren.

Commentaar: Er is in het (recente) verleden al heel wat gediscussieerd over het al dan niet mogelijk maken van een beperkte opnamemogelijkheid van pensioenkapitaal. Het lijkt erop dat het er nu ook echt gaat komen. Minister Koolmees geeft aan dat hij de komende periode aan de slag gaat met het voorbereiden van wetgeving.
Ervaringen uit andere landen leren dat de meeste mensen die bij pensionering een bedrag ineens opnemen dat gebruiken om schulden af te lossen, een huis te kopen of te verbouwen, een auto te kopen of op vakantie te gaan. Daarnaast blijkt, aldus minister Koolmees, dat deelnemers verstandig omgaan met de vrijheid om een bedrag ineens op te nemen. Een verplicht bestedingsdoel lijkt daarom niet noodzakelijk of wenselijk. Het valt dus te verwachten dat de afkoopsom straks vrij besteedbaar zal zijn.

Bron: Nationale Nederlanden, afd. FJA

Jeroen Boers, directeur & consultant

Het bericht Ineens opnemen deel pensioen en lijfrente op pensioendatum verscheen eerst op Pensioen Advies Utrecht.

Een levensverzekering is een verzekering waarbij de uitkering afhangt van het leven van de verzekerde. De einddatum van de verzekering spreek je af bij de start van de verzekering. Je kunt afspreken dat de verzekering uitkeert als de verzekerde op de einddatum in leven is, of als de verzekerde voor de einddatum overlijdt. Een combinatie van beide is ook mogelijk.

Bij een levensverzekering heb je te maken met drie rollen:

• de verzekeringnemer: dit is de natuurlijke persoon of rechtspersoon (bv. een BV of een maatschap) die de verzekering heeft afgesloten; in principe is de verzekeringnemer ook degene die de premie/koopsom verschuldigd is
• de verzekerde: dit is een natuurlijk persoon op wiens leven de verzekering is afgesloten; dus zijn of haar leven of overlijden bepaalt of er wordt uitgekeerd
• de begunstigde(n): dit is de natuurlijke persoon of rechtspersoon die de uitkering ontvangt; meestal is dit dezelfde als de verzekeringnemer.

De standaard begunstiging is als volgt:

1. de verzekeringnemer
2. de echtgeno(o)t(e) van de verzekeringnemer
3. de kinderen van de verzekeringnemer
4. de erfgenamen van de verzekeringnemer

Voordat een levensverzekering wordt afgesloten is het belangrijk dat er wordt nagedacht over wie welke rol moet hebben. Dit om bijvoorbeeld te voorkomen dat er teveel erfbelasting wordt betaald. Voor dit soort vragen is onafhankelijk advies noodzakelijk.

Levensverzekeringen kun je op verschillende manieren indelen, namelijk:

Betaalfrequentie

Onderscheid kan worden gemaakt in:

• Een verzekering waarbij je een éénmalige premie betaalt (koopsomverzekering)
• Een premiebetalende verzekering; hierbij betaal je per periode (per maand, kwartaal, halfjaar of jaar)
• Een combinatie van beiden

Deze drie vormen zeggen iets over de wijze van betalen van de premie. Maar daarnaast heb je levensverzekeringen die iets zeggen over het doel waarmee ze worden afgesloten.

Doel van de levensverzekering

• Een overlijdensrisicoverzekering; alleen bij overlijden van de verzekerde voor een bepaalde datum vindt er een uitkering plaats
• Een kapitaalverzekering; als de verzekerde in leven is op de afgesproken einddatum wordt er een vooraf afgesproken bedrag uitgekeerd
• Een beleggingsverzekering; als de verzekerde in leven is op de afgesproken einddatum, wordt er een bedrag uitgekeerd waarvan de hoogte afhankelijk is van beleggingsresultaten
• Een gemengde verzekering; als de verzekerde voor een bepaalde datum overlijdt of op een bepaalde datum in leven is, vindt er een uitkering plaats. Dit is eigenlijk een combinatie van een overlijdensrisicoverzekering en een kapitaal/beleggingsverzekering
• Een renteverzekering; hierbij wordt de uitkering niet in één keer gedaan, maar in periodieke termijnen

Soms kunnen levensverzekering verpand zijn aan bijvoorbeeld de bank die een hypotheeklening heeft verstrekt. Verpanding houdt in dat de uitkering die uit de verzekering volgt direct aan de pandnemer (bijvoorbeeld de bank) wordt gedaan. Daarmee heeft de pandnemer zekerheid dat de schuld (deels) wordt afgelost.

Belastingregels van toepassing

Daarnaast kunnen de belastingregels die op de verzekering van toepassing zijn nog onderscheid maken bij levensverzekeringen. Onderscheid kan worden gemaakt in de volgende vormen:

• Lijfrenteverzekering; hierbij is de premie fiscaal aftrekbaar (hoogte afhankelijk van het inkomen) in belasting box 1 en is de uitkering te zijner tijd belast; de opgebouwde waarde van de verzekering is tijdens de looptijd niet belast in box 3
• Kapitaalverzekering Eigen Woning; hierbij is de premie niet fiscaal aftrekbaar en de waarde niet belast tijdens de looptijd in box 3; wel moet de uitkering op de einddatum worden gebruikt om de hypotheek (deels) af te lossen

De term lijfrente wordt gebruikt om de fiscale spelregels van het product te duiden. Feitelijk kan het worden opgedeeld in een fase waarin de opbouw plaatsvindt (hierbij is de inleg (premie en/of koopsom) fiscaal aftrekbaar) en een fase waarin de uitkeringstermijnen worden gedaan. Het is dan ook een financieel product dat zorgt voor een (aanvulling op het) inkomen vanaf pensionering. Letterlijk genomen is dat een periodieke uitkering (= rente; verzekeringsterm voor periodieke uitkering) op een leven (=lijf). Zolang de verzekerde (persoon op wiens leven de lijfrente is afgesloten) in leven is, wordt er uitgekeerd. Of juist als de verzekerde voor een bepaalde datum overlijdt, vindt er een uitkering plaats.

Sinds 2008 is het ook mogelijk een lijfrente af te sluiten in de vorm van een bank- of beleggingsrekening. Het belangrijkste verschil met een levensverzekering is dat er altijd een uitkering plaatsvindt; bij een levensverzekering hangt het af van de gekozen variant of er wordt uitgekeerd en hoeveel. Bij een bancaire lijfrente zal de uitkering altijd 100% van het opgespaarde/belegde saldo worden uitgekeerd, ofwel aan de rekeninghouder ofwel aan de nabestaande(n).

Welke verzekeringsvariant voor u het meest passend is, is vooraf niet te zeggen. Misschien is een bancair product wel een betere optie. Mocht u hierover meer informatie willen, neem dan contact met ons op.

Jeroen Boers, directeur & consultant

Het bericht Levensverzekeringen; wat zijn dat en welke soorten zijn er? verscheen eerst op Pensioen Advies Utrecht.